QA-afdelingen in de voedingsmiddelen- en maakindustrie staan steeds vaker onder druk. Aan de ene kant nemen wet- en regelgeving en certificeringseisen snel toe en worden ze ingewikkelder. Aan de andere kant verwachten organisaties dat ze flexibel en efficiënt blijven werken om concurrerend te zijn.

Regels volgen is noodzakelijk, maar een te sterke focus op procedures en documenten kan juist zorgen voor vertraging en weerstand op de werkvloer. Het kan zelfs een vals gevoel van zekerheid geven. De belangrijkste vraag is daarom niet of je aan de regels voldoet, maar hoe je deze regels vertaalt naar duidelijke afspraken en gewenst gedrag in de praktijk. Pas als compliance logisch past bij het dagelijkse werk, draagt het echt bij aan betere kwaliteit in plaats van dat het tegenwerkt.

Waarom regelgeving in Food & Industry steeds complexer wordt

Regelgeving wordt niet alleen meer, maar ook ingewikkelder. Door internationale productieketens hebben QA-afdelingen te maken met verschillende wetten en normen. Daarnaast worden Europese regels en branche-standaarden steeds strenger, met hogere eisen voor onderbouwing en transparantie.

Ook de verwachtingen van toezichthouders en ketenpartners nemen toe. Wetgeving, certificeringen en audits lopen steeds vaker in elkaar over en hebben invloed op elkaar. Daardoor ontstaat een geheel van eisen waarbij een keuze op het ene gebied gevolgen heeft voor andere processen. Voor QA betekent dit dat regelgeving niet meer een los onderwerp is, maar een vast onderdeel moet zijn van het kwaliteitsmanagementsysteem.


Beverage Production Line Is Operation

De uitdaging voor QA-afdelingen: compliant blijven zonder wendbaarheid te verliezen

Om kwaliteit goed te borgen, zijn regels en procedures onmisbaar. Tegelijkertijd kan een overdaad aan richtlijnen en controles besluitvorming vertragen en innovatie afremmen. QA-afdelingen balanceren daardoor continu tussen het vastleggen en controleren van processen en het meebewegen met operatie, R&D en supply chain.

Wanneer de focus alleen maar ligt op procedures, ontstaan risico’s dat afdelingen niet goed samenwerken, weerstand op de werkvloer en zogenoemde papieren compliance: systemen die op papier kloppen, maar in de praktijk onvoldoende worden gedragen. De uitdaging voor QA ligt dan ook in het vinden van de juiste balans, waarbij compliance ondersteunt en versnelt in plaats van belemmert.


19 01 2023 Epsilon Studios Ektor Tsolodimos 3

Wat Yor-in ziet in de dagelijkse praktijk

Yvet, QA Specialist bij Yor-in, ziet bij haar opdrachten dat QA-teams audits en afwijkingen nog vaak reactief benaderen. “Kort voor een geplande audit wordt er in de productie nog snel een ronde gelopen om afwijkingen te herstellen. Na afloop ligt de focus vooral op het oplossen en registreren van bevindingen.”

Volgens haar vraagt kwaliteit juist om een proactieve en risicogerichte aanpak. “Risico’s moet je vroegtijdig signaleren, bijvoorbeeld via HACCP-analyses, klachtentrends en interne controles. Bovendien moet kwaliteit niet alleen bij QA liggen, maar gedragen worden in de hele organisatie.”

Ook ziet zij dat kennis van wet- en regelgeving vaak bij één of enkele kwaliteitsmedewerkers ligt. De gewenste situatie is duidelijke kwaliteitsborging en gedeeld eigenaarschap, waarbij ook inkoop, techniek en R&D verantwoordelijkheid nemen binnen hun eigen processen.

Wanneer regels veranderen, worden procedures en werkinstructies aangepast. “Maar de werkvloer heeft meer nodig dan alleen documenten. Uitleg over het waarom en wat dit concreet betekent, liefst face-to-face, werkt het beste.”

“Onduidelijkheid ontstaat op het moment dat compliance wordt gezien als taak van Quality, terwijl het een gedeelde verantwoordelijkheid is. Quality stelt de kaders, Operations voert uit en Management is eindverantwoordelijk.”

Kwaliteitsinformatie is vaak verspreid over verschillende systemen en bestanden, zoals Teams, SharePoint, netwerkschijven en Excel-bestanden. “Het is belangrijk dat data op een eenduidige manier wordt vastgelegd met behulp van gestandaardiseerde documenten en dat de invoer regelmatig wordt gecontroleerd en geverifieerd. Het eigenaarschap per proces moet duidelijk zijn, zodat iedereen weet wie verantwoordelijk is voor het invoeren en controleren van gegevens.”


Yvet Van Duijnhoven 1

Yvet van Duijnhoven, QA Specialist bij Yor-in sinds 2022

19 01 2023 Epsilon Studios Ektor Tsolodimos 17

Compliance als onderdeel van kwaliteitscultuur

Sterke organisaties zien compliance niet als een checklist, maar als een vanzelfsprekend onderdeel van hun manier van werken. In plaats van opgelegde regels draait het om gedragen afspraken die aansluiten bij de praktijk. Duidelijke kwaliteitskaders geven richting, maar laten ruimte voor professionele afwegingen binnen teams.

Wanneer kwaliteit is ingebed in dagelijkse werkafspraken en afstemming tussen QA, productie en supply chain, wordt compliance onderdeel van het normale werk. Verwachtingen zijn helder en verantwoordelijkheden liggen duidelijk. Naleving is daarmee geen losse controle, maar een gezamenlijke verantwoordelijkheid op basis van afspraken die in de praktijk werken.

Yor In Poppies Bakeries 13 10 2023 Epsilon Studios Ektor Tsolodimos 35 Flipped

De rol van QA-professionals in een steeds sterker gereguleerde omgeving

De rol van QA-professionals verschuift steeds meer van controleren naar gesprekspartner. De focus ligt minder op documentatie en meer op het inschatten van risico’s, het maken van onderbouwde keuzes en het adviseren daarover. QA-professionals vertalen regelgeving naar werkbare afspraken en bespreken prioriteiten met productie, R&D en supply chain. Dat vraagt om het correct interpreteren van regelgeving, heldere communicatie en het kunnen uitleggen van keuzes die zowel compliant als praktisch uitvoerbaar zijn.


Wanneer regelgeving meer vraagt dan Quality alleen

Regelgeving raakt steeds vaker meer dan alleen het werkterrein van Quality Assurance. Vraagstukken rondom wetgeving, audits en verantwoording hebben directe invloed op governance, risico afwegingen, leiderschap en de manier waarop organisaties zijn ingericht. 

Succesvolle QA-afdelingen beperken zich daarom niet tot naleving, maar ondersteunen bij het onderbrengen van verantwoordelijkheden, het creëren van eigenaarschap en het bewaken van samenhang tussen afdelingen. In die zin is compliance geen op zichzelf staande Quality-taak, maar een verbreding van Quality binnen de organisatie.

Yor In Poppies Bakeries 13 10 2023 Epsilon Studios Ektor Tsolodimos 26